/ქალაქის შესახებ ძირითადი მონაცემები

ქალაქის შესახებ ძირითადი მონაცემები

ქ.დუშეთი დუშეთის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია. იგი პატარა ქალაქია, რომელიც ძირითადად მე-19 საუკუნეში განვითარდა რუსეთისკენ მიმავალ სამხედრო გზაზე მდებარეობის წყალობით. დუშეთის მოსახლეობა 2010 წლის სტატისტიკური მონაცემებით 7 100 ადამიანს შეადგენს.
დუშეთი მდებარეობს დუშეთის ქვაბულში, მდინარე დუშეთისხევის ორივე ნაპირზე. თბილისიდან 45კმ-ის მანძილზე, ზღვის დონიდან 900 მ სიმაღლეზე. ქალაქის ფართობია 300 ჰა, ისტორიული ცენტრის ფართობი – 15 ჰა. ქალაქს კონცენტრირებული გეგმარება აქვს  ბადისებრი ქუჩათა ქსელით; გარშემო ემიჯნება რამდენიმე სოფელი, რომლებიც დღეს უკვე მასშია ინტეგრირებული.

მისი არქიტექტურული და ურბანული მემკვიდრეობა წარმოდგენილია რამოდენიმე გვიან შუა საუკუნეების ნაგებობით და მდიდარი მე-19 საუკუნის განაშენიანებით.

მხარე მდიდარია სამკურნალო და მინერალური წყლებით, სამკურნალო მცენარებიითა და განსაკუთრებით – ბუნების ძეგლებით. რელიეფი, ძირითადად, მთაგორიანია. მოსახლეობა მისდევს მესაქონლეობას, მეცხვარეობას; ბარის ზონაში – მებაღეობას და მებოსტნეობას.           სტრატეგიულ გზაჯვარედინზე მდებარე არაგვის ხეობა ბუნებრივი რესურსების სიუხვით, აქ გამავალი საერთაშორისო მნიშვნელობის გზებით, მდიდარი ისტორიული წარსულის მქონე ეთნოგრაფიული კუთხეებითა და ისტორიულ-არქეოლოგიური ძეგლების მრავალფეროვნებით, კარგა ხანია, იქცევდა მკვლევართა ყურადღებას.

საბჭოთა კავშირის ნგრევის შემდეგ ადგილობრივი ეკონომიკა დაეცა. დღეს ქალაქის ეკონომიკა ძირითადად დაფუძნებულია მცირე კერძო ბიზნესზე და საოჯახო სოფლის მეურნეობაზე. რთული ეკონომიკური პირობების გამო ბოლო წლებში ქალაქიდან გაედინება მოსახლეობა. ბევრი მიდის სამუშაოდ თბილისში და საზღვარგარეთ. ზუსტი სტატისტიკური მონაცემები არ არსებობს. საბჭოთა პერიოდში ქალაქში იყო საკონსერვო და რძის ქარხნები, კვების მრეწველობის ობიექტები. დღეს ადგილობრივი ეკონომიკა რთულ მდგომარეობაშია. ქალაქში რამოდენიმე მცირე საწარმოა როგორიცააა ხალიჩების მცირე სახელოსნო, სადაც დასაქმებულია დაახლოებით 15 ადამიანი, ცემენტის სამშენებლო ბლოკების საამქრო, საცხობები და სასაკლაო. ადგილობრივი მოსახლეობის შემოსავლის ერთ ერთი წყაროა თაფლის წარმოება და საოჯახო ხალხური რეწვა (ფარდაგები, თექა, და სხვა). ზაფხულში ქალაქში ჩამოდის დამსვენებლების უმნიშვნელო რაოდენობა. ბოლო წლებში მათი რიცხვი მცირედ გაიზარდა.

წარსულში ქალაქზე გადიოდა რუსეთ-საქართველოს დამაკავშირებელი მთავარი სამხედრო გზა. დღეს ქალაქი ჩიხშია, მასზე არ გადის გამჭოლი მაგისტრალი, არც რკინიგზა. ქალაქთან მისასვლელი 4 კილომეტრიანი გზის მონაკვეთი კარგად არის დაკავშირებული მცხეთა-ყაზბეგი-ლარსის გზატკეცილს. მუნიციპალური განვითარების ფონდის დახმარებითა და ადგილობრივი ბიუჯეტით მიმდინარეობს ქალაქის შიდა გზების რეაბილიტაცია.  ქალაქი კარგად არის დაკავშირებული არტერიულ მაგისტრალებთან.  ტრანსპორტის ძირითადი სახეობებია ავტობუსი და სამარშუტო ტაქსი.

ბაზალეთის ტბის სიახლოვე, მუნიციპალიტეტის კურორტები, შენარჩუნებული ხალხური რეწვის ტრადიცია, სოფლის მეურნეობის და მრეწველობის პოტენციალი, ადგილობრივი სამზარეულოს გამორჩეულობა, ასევე სიახლოვე ქვეყნის დედაქალაქთან დუშეთს ანიჭებს პოტენციალს გახდეს რეგიონის ტურისტული ცენტრი, საიდანაც მარშრუტები შეიძლება დაიგეგმოს ფშავ-ხევსურეთსა და მთიულეთში. ასევე შესაძლებელია ეკოტურიზმისა და ფერმერული ტურიზმის განვითარება.